Skargi do Sejmu i Parlamentu Europejskiego
Nie zgadzamy się na podsycanie nienawiści przez osoby publiczne sprawujące odpowiedzialne funkcje polityczne. Nie zgadzamy się na dehumanizowanie migrantów i migrantki ani na powielanie narracji zgodnych z interesami obcych państw. Reagujemy – jako obywatelki i obywatele, jako organizacja społeczna.
W sierpniu 2025 roku Stowarzyszenie Nomada złożyło dwie formalne skargi na parlamentarzystów – posła Tomasza Zielińskiego (Prawo i Sprawiedliwość) oraz europosłankę Ewę Zajączkowską-Hernik (Konfederacja). Obie interwencje były odpowiedzią na nagłośnione wypowiedzi o charakterze ksenofobicznym i dehumanizującym, które – naszym zdaniem – naruszają nie tylko podstawowe zasady etyki, ale również przepisy konstytucyjne i wewnętrzne regulaminy instytucji, w których te osoby pełnią funkcje.
Skarga do Komisji Etyki Poselskiej: poseł Zieliński i „Wrocławski Ganges”
Na początku sierpnia otrzymaliśmy zgłoszenie dotyczące materiału wideo opublikowanego przez posła Tomasza Zielińskiego w relacji na jego oficjalnym koncie w mediach społecznościowych. Nagranie zatytułowane „Wrocławski Ganges” przedstawia osobę o ciemnym kolorze skóry myjącą się w kałuży. Poseł opatruje materiał komentarzem:
„😲 myślą, że są u siebie 😏”
Ten akt dehumanizacji, oparty na konotacjach rasowych i skojarzeniach z niecywilizowanym „Innym”, stanowi – naszym zdaniem – poważne naruszenie:
- Art. 30 i 32 Konstytucji RP (nienaruszalność godności i zakaz dyskryminacji),
- Art. 6 Regulaminu Sejmu RP (obowiązek dbania o dobre imię Sejmu),
- Zasad Etyki Poselskiej – w szczególności §1, §2, §5 i §6,
- Art. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (działanie z troską o dobro obywateli).
25 sierpnia 2025 r. otrzymaliśmy odpowiedź z Biura Komunikacji Społecznej Kancelarii Sejmu. Skarga została zarejestrowana pod numerem EPS.151.76.2025 i przekazana do Komisji Etyki Poselskiej. Oczekujemy teraz decyzji Komisji w sprawie wszczęcia postępowania.
Skarga do Parlamentu Europejskiego: europosłanka Zajączkowska-Hernik i antyukraińska narracja
14 sierpnia 2025 r. na oficjalnym profilu partii Konfederacja europosłanka Ewa Zajączkowska-Hernik opublikowała wpis komentujący zatrzymanie obywatela Ukrainy podejrzanego o działalność wywiadowczą. We wpisie czytamy:
„A teraz przymusowa deportacja i dożywotni zakaz wjazdu do Polski! Tylko tak. Panie Banderowcu – front czeka!”
Jak ujawniła „Gazeta Wyborcza” (14.08.2025), niemal identyczny przekaz pojawił się wcześniej na rosyjskich kanałach propagandowych powiązanych z wywiadem Federacji Rosyjskiej. W naszej skardze do Przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli wskazaliśmy, że:
- Wypowiedź europosłanki narusza zasadę domniemania niewinności, a użycie określenia „Banderowiec” wobec osoby, która nie została skazana, ma charakter ksenofobiczny i stygmatyzujący.
- Europosłanka posługuje się narracją zgodną z interesem obcego państwa, co jest sprzeczne z rezolucjami PE z lat 2022–2023 dotyczącymi przeciwdziałania rosyjskiej propagandzie.
- Jej działania naruszają Kodeks postępowania posłów do PE – w szczególności artykuły: 1(a), 1(b), 2(a), 10(5), 11(1–3) – oraz Implementing Measures, czyli dokument wykonawczy do Kodeksu.
W odpowiedzi otrzymaliśmy potwierdzenie, że skarga została zarejestrowana i zostanie rozpatrzona przez Komitet Doradczy ds. Postępowania Posłów. Zgodnie z procedurą, posiedzenia Komitetu są poufne, a zbiorczy raport z jego działań zostanie opublikowany w pierwszej połowie 2026 roku.
Jakie mogą być konsekwencje?
Obie sprawy mogą zakończyć się zastosowaniem formalnych środków dyscyplinarnych wynikających z regulaminów parlamentarnych.
W przypadku posła Zielińskiego, Komisja Etyki Poselskiej może zarekomendować Marszałkowi Sejmu m.in. udzielenie nagany, upomnienia lub obniżenie uposażenia i diety poselskiej – zgodnie z art. 10 Regulaminu Sejmu RP. Jednocześnie jego działania mogą zostać uznane za naruszenie Zasad Etyki Poselskiej, w szczególności zakazu zachowań dyskryminujących lub godzących w zaufanie do Sejmu. Choć przepisy nie przewidują zawieszenia mandatu, tego rodzaju opinie Komisji mają poważne znaczenie polityczne i reputacyjne – zarówno dla parlamentarzysty, jak i jego partii.
W przypadku europosłanki Zajączkowskiej-Hernik, Komitet Doradczy ds. Postępowania Posłów może – po przeprowadzeniu analizy – zarekomendować Przewodniczącej PE nałożenie sankcji dyscyplinarnych: od upomnienia, przez kary finansowe, aż po czasowe zawieszenie europosłanki w pracach Parlamentu Europejskiego (bez prawa udziału w debatach i głosowaniach).
W obu przypadkach istotną rolę odgrywają również konsekwencje społeczne i medialne – które, niezależnie od formalnych decyzji, wpływają na zaufanie obywateli, reakcje opinii publicznej oraz debatę o standardach etycznych i odpowiedzialności politycznej w Polsce i Europie.
