Wrocław, 18.04.2024 r.
16 kwietnia, w ostatnim tygodniu kampanii, którą zakończą wybory 21 kwietnia, uzyskali/łyśmy odpowiedź od KWW Jacek Sutryk Lewica i Samorządowcy na przesłane 28 marca w imieniu Wrocławskiej Grupy Branżowej ds. Migracji i Społeczeństwa Różnorodnego Kulturowo pytania związane z migracjami oraz nowymi mieszkankami, mieszkańcami Wrocławia. Publikujemy je poniżej. Niestety, nie uzyskaliśmy odpowiedzi od kandydatki KKW Trzecia Droga PSL-PL2050 Szymona Hołowni, Izabeli Bodnar.
Bardzo nas cieszy kompleksowa odpowiedź, którą otrzymaliśmy, stanowi ona bowiem świetne podsumowanie tego, jak ogromną pracę Gmina Wrocław, jej mieszkańcy i mieszkanki, a także lokalne organizacje pozarządowe wykonały w ostatnich latach, tworząc nasze miasto bardziej przyjaznym i wspierającym osoby z doświadczeniem migracji i uchodźctwa.
Z naszej perspektywy w przesłanej odpowiedzi brakuje jednak konkretnych planów i pomysłów na to, jak zarządzać migracjami w mieście. Pismo skupia się na dobrych zmianach wartych odnotowania, ale doskonale nam, jako eksperckim organizacjom pozarządowym, znanym. W wielu opisanych działaniach bierzemy lub brałyśmy udział, część z nich powstała z naszej inicjatywy. Z przykrością stwierdzamy, że na podstawie przesłanej przez KWW Jacek Sutryk Lewica i Samorządowcy odpowiedzi nie da się wyciągnąć wniosków odnośnie strategii i kierunków rozwoju międzykulturowego Wrocławia.
W otrzymanym piśmie zdecydowanie zabrakło nam klarownych odpowiedzi na zadane, ważne z punktu widzenia osób migranckich zamieszkujących Wrocław, pytania. Jako organizacje trzeciego sektora, które na co dzień pracują na rzecz skutecznego procesu włączania migrantek i migrantów w różne przestrzenie życia społeczno-ekonomicznego, w przesłanej odpowiedzi nie znajdujemy oczekiwanych strategicznych propozycji.
Podtrzymujemy naszą gotowość na współtworzenie i realizację lokalnej polityki integracyjnej oraz oczekujemy jasnych deklaracji o formalnym włączeniu reprezentacji migrantów oraz ekspertów w procesy decyzyjne.
Niezależnie od powyższego serdecznie zachęcamy do zapoznania się z nadesłaną przez KWW Jacek Sutryk Lewica i Samorządowcy odpowiedzią.
ODPOWIEDŹ:
Szanowni Państwo w odpowiedzi na pismo kierowane do Prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka, kandydata na Prezydenta Wrocławia w wyborach samorządowych 2024 przesyłamy odpowiedzi
na poniższe pytania:
PYTANIA:
- Czy i jak Gmina Wrocław stworzy kompleksową miejską politykę włączenia migrantów i migrantek w życie Wrocławia?
Pracujemy nad nowym dokumentem programowym, którego kluczowym elementem jest włącznie migrantów/ek w życie wrocławskiej wspólnoty. Dokument przygotowujemy zgodnie z ideą i wytycznymi Sieci Miast Miedzykulturowych ICC, w oparciu o doświadczenia i rekomendacje z realizacji dotychczasowej strategii, wypracowywane podczas licznych międzysektorowych warsztatów, z udziałem organizacji pozarządowych oraz korzystając z wniosków w ramach „swoistego audytu” i rekomendacji powstałych w ramach tworzenia „Modelu Lokalnej Polityki włączania migrantów/ek w życie miast” (przygotowywanego przez Ośrodek Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy ze Stowarzyszeniem Nomada i Gminą Wrocław) .
Dokument będziemy konsultować z przedstawicielami grupy branżowej ds. Migracji i Społeczeństwa Różnorodnego Kulturowo, uczestnikami spotkań sieciujących/międzysektorowych w ramach formatu „Wspólnie o międzykulturowości”, przedstawicielami środowisk migranckich, liczymy również na większy udział samych migrantów i uchodźców.
Z niecierpliwością i nadziejami czekamy na Krajową Politykę Migracyjną, która aktualnie jest również w procesie tworzenia. Zgodnie z zapowiedziami powinna ona wskazać kierunki lokalnych polityk integracyjnych, podział kompetencji administracji rządowej i samorządowej oraz rozwiązania systemowe na poziomie kraju w szczególności w sferze pomocy społecznej, edukacji, rynku pracy, ochrony czasowej, mieszkalnictwa oraz bezpieczeństwa. Samorządy, aby odpowiedzieć na aktualne wyzwania potrzebują współpracy na szczeblu rządowym i współpracy w ramach krajowych polityk sektorowych. Jednocześnie, aby podejmować konieczne i efektywne działania potrzebują środków finansowych teraz i w dłuższej perspektywie czasowej. Jesteśmy przekonani, że zapewnienie dodatkowych środków pozwoliłoby na rozwój działań systemowych, instytucjonalnych oraz na jeszcze większą współpracę między innymi z organizacjami pozarządowymi, które mają przygotowane i wyspecjalizowane zasoby i chciałyby zaangażować się w dalsze działania pomocowe i integracyjne z perspektywą długoterminowej i stabilnej wizji współpracy.
Nadal chcemy realizować wizję wspólnoty mieszkańców, którzy żyją we wzajemnym szacunku bez względu na pochodzenie, odrębność kulturową, język, religię wypracowaną we Wrocławskiej Strategii Dialogu Międzykulturowego z 2018 roku. Chcemy ja rozszerzyć i jasno powiedzieć, że Miasto podejmuje działania na rzecz wzmacniania dostępności usług publicznych, włączania i partycypacji nowych mieszkańców w procesy społeczne i obywatelskie, tworzenie warunków do międzykulturowej interakcji społecznej oraz sprzeciwia się ksenofobii i dyskryminacji.
Informacje dodatkowe:
Gmina Wrocław od wielu lat prowadzi działania na rzecz rozwoju dialogu międzykulturowego w mieście. Kluczowym dokumentem wyznaczającym kierunki tych działań była Wrocławska Strategia Dialogu Międzykulturowego (2018-2022). Strategia przygotowywana i realizowana była w modelu partycypacyjnym, z udziałem ważnych w tych procesach organizacji pozarządowych, instytucji publicznych, oraz samych mieszkańców, w tym środowisk migranckich i przedstawicieli mniejszości narodowych i etnicznych, za co wszystkim interesariuszom dziękujemy. W 2023 roku w ramach licznych prac warsztatowych z udziałem wielu podmiotów, instytucji, organizacji pozarządowych, specjalistów, środowisk migranckich prowadziliśmy proces podsumowywania i ewaluacji dotychczasowej Strategii.
Z oczywistej przyczyny tj. pełnoskalowej agresji rosyjskiej w Ukrainie, nie mogliśmy tego procesu przeprowadzić zgodnie z planem, czyli w 2022 roku. O procesie i powstałych w jego toku dokumentach informowaliśmy na bieżąco na stronie internetowej (wielokultury.wroclaw.pl), w mediach społecznościowych oraz podczas spotkań z udziałem organizacji pozarządowych m.in. w ramach warsztatów ewaluacyjnych i spotkań podsumowujących. W odpowiedzi na wyrażoną potrzebę komunikacji międzysektorowej od września 2023 roku organizujemy wspólnie z organizacjami pozarządowymi cyklicznie spotkania sieciujące „Wspólnie o międzykulturowości” https://wielokultury.wroclaw.pl/wspolpraca-miedzykulturowosc/ , gdzie w gronie przedstawicieli organizacji, instytucji, społeczności migranckich, urzędu i jednostek organizacyjnych dyskutujemy o ważnych i aktualnych tematach międzykulturowych (najbliższe spotkanie 22.04.2024 w temacie wiedzy i badań). Spotykamy się także z przedstawicielami grupy branżowej ds. Migracji i Społeczeństwa Różnorodnego Kulturowo. Na stronie wielokultury.wroclaw.pl. udostępnione są wyniki prac w postaci ogólnodostępnych publikacji przygotowywanych w współpracy partnerskiej z organizacjami pozarządowymi: raport z konsultacji społecznych „Jaka ma być lokalna polityka integracyjna?” ( FEPS- Fundacja na Rzecz Studiów Europejskich, Stowarzyszenie Żółty Parasol, Stowarzyszenie Edukacji Krytycznej, Wrocławskie Forum Osiedlowe, Fundacja Partycypacji Biorę Udział, Wydział Partycypacji Społecznej UM Wrocławia); „Raport z warsztatów ewaluacyjnych”( FEPS, Fundacja Dom Pokoju, WCRS) oraz „Model lokalnej polityki włączania migrantów i migrantek w życie miast. Założenia i rekomendacje” (Ośrodek Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy ze Stowarzyszeniem Nomada i Gminą Wrocław) . Na przełomie 2022/2023 Gmina Wrocław, Uniwersytet Wrocławski, Stowarzyszenie Edukacji Krytycznej przeprowadzili wspólny projekt badawczy, którego celem było zdiagnozowanie planów pobytowych krótko- i długoterminowych migrantów i migrantek, uchodźców i uchodźczyń oraz analizy warunków życiowych, oczekiwań i stosunku do miasta. W ramach projektu zostały przeprowadzone badania ilościowe i jakościowe, analizy danych oraz opracowane raporty . W badaniu udział wzięło 906 osób. Publikacja „Warunki i jakość życia we Wrocławiu – nowi mieszkańcy i mieszkanki miasta. Raport z badań ilościowych” dostępna jest również na stronie wielokultury.wroclaw.pl. W ramach podsumowywania zorganizowano również otwarte spotkania z udziałem ekspertów i przedstawicieli organizacji pozarządowych, prezentujące wyniki badań. Jednocześnie przedstawiciele miasta uczestniczą w seminariach, konferencjach dotyczących lokalnych integracyjnych polityk miejskich, podczas których omawiamy aktualne uwarunkowania, etapy prac nad nowym dokumentem oraz dzielimy się doświadczeniami z różnymi miastami. Ostatnie takie spotkanie miało miejsce w dniu w 26 marca 2024 w Domu Europy podczas seminarium „Z widokiem na wielopoziomowe zarządzanie migracjami” w którym uczestniczyli przedstawiciele administracji centralnej i samorządowej, eksperci unijnych polityk migracyjnych oraz organizacji pozarządowych.
Pragniemy również zaznaczyć, że Wrocław od 2020 Wrocław jest członkiem Europejskiej Koalicji Miast Przeciwko Rasizmowi (ECCAR). To międzynarodowa inicjatywa, która dąży do promowania równości, przeciwdziałania rasizmowi i dyskryminacji w miastach. Od 2022 roku funkcje Wiceprezydenta ECCAR pełni Bartłomiej Ciążyński, Wiceprezydent Wrocławia i doradca Prezydenta ds. tolerancji
i przeciwdziałania ksenofobii (od 2019). W czerwcu 2023 przedstawiciele europejskich miast wymieniali się doświadczeniami i wzmacniali współpracę we Wrocławiu.
W 2021 roku, Wrocław w odpowiedzi na zaproszenie Rady Europy przystąpił do Programu Miast Międzykulturowych Rady Europy jako trzecie polskie miasto, po Lublinie i Krakowie. Program Intercultural Cities (ICC) to zrzeszający ponad 160 miast z całego świata, ma na celu wspieranie władz lokalnych w tworzeniu i wdrażaniu polityki integracji inkluzywnej opartej na modelu polityk międzykulturowych.
W 2021 Wrocław stał się pierwszym w Polsce Miastem Sprawiedliwości Naprawczej Restorative Cities, We Wrocławiu miedzy innymi wypracowany został systemowy program usuwania mowy nienawiści
z przestrzeni miejskiej w ramach wykonywania prac społecznych przez osoby skazane. Dzięki niemu każdego roku z wrocławskich murów znika blisko 3 tys. napisów i graffiti z mową nienawiści, które usuwają właśnie osoby skazane.
W 2021 roku powołana została Wrocławska Rada ds. Równego Traktowania, która pełni funkcję
organu opiniodawczo-doradczego w zakresie wskazywania kierunków działań sprzyjających rozwojowi zasady równego traktowania i przeciwdziałaniu wszelkim przejawom dyskryminacji w życiu lokalnym. Do składu Rady zaproszono 28 osób reprezentujących organizacje pozarządowe, społeczności mniejszości, a także działacze/ki społeczne, przedstawiciele/lki świata nauki, kultury, władz miasta, a także Biura Rzecznika Praw Obywatelskich i Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu.
- W jaki sposób Gmina Wrocław zamierza zapewnić różnorodność kulturową na stanowiskach kierowniczych w jednostkach samorządu terytorialnego oraz jednostkach podległych?
Cały czas podejmujemy działania w tym obszarze, choć należy zauważyć, że ten proces uwarunkowany jest w sposób kluczowy zapisami ustawy „Ustawy o pracownikach samorządowych”, o czym dalej.
Pragniemy jednak podkreślić, że we wrocławskim urzędzie i jednostkach pracują osoby reprezentujące różnorodne środowiska kulturowe. W szczególności w okresie ostatnich dwóch lat wzrosła liczba osób zatrudnionych na różnych stanowiskach, gdzie zarówno kompetencje językowe, jaki kulturowe w znaczący sposób wpływają na efektywną realizację zadań na rzecz międzykulturowej społeczności wrocławian. Zatrudnienie pracowników samorządowych regulują zapisy „Ustawy o pracownikach samorządowych”, zgodnie z którymi pracownikiem samorządowym może być osoba, która: jest obywatelem polskim, z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 i 3 ww. ustawy; i ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych; posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Pewne elastyczne uwarunkowania w zakresie kompetencji językowych, wprowadza okresowo Ustawa „O pomocy Obywatelem Ukrainy” tzw. „specustawa”, która w art. 23 dała możliwość zatrudniania obywateli Ukrainy na stanowiskach pomocniczych i obsługi w administracji bez konieczności potwierdzenia znajomości języka polskiego.
- Jak Gmina Wrocław zamierza włączać i zapewniać reprezentację mniejszości narodowych i etnicznych, grup religijnych, osób migranckich i uchodźczych w ciałach o charakterze wykonawczym i opiniodawczo-doradczym w sprawach dotyczących polityk wielokulturowości?
Odpowiedź na te zagadnienie częściowo został udzielona w punkcie wyżej. Dodatkowo Gmina Wrocław od wielu lat współpracuje ze środowiskiem mniejszości narodowych i etnicznych, w lutym tego roku obchodziliśmy 15-lecie porozumienia „Kalejdoskop Kultur”, które podpisano na rzecz współpracy przedstawicieli mniejszości narodowych i etnicznych i Gminy Wrocław.
Staramy się rozwijać przestrzeń do dialogu i współpracy z bezpośrednim udziałem środowisk migranckich i uchodźczych. Przedstawiciele grup i organizacji pozarządowych reprezentujących środowiska uczestniczyli w procesach ewaluacyjnych strategii i przygotowywaniu rekomendacji programowych oraz spotkaniach sieciujących „Wspólnie o międzykulturowości” i różnorodnych spotkaniach organizowanych w ramach międzykulturowych projektów. Organizowane są także wydarzenia oraz spotkania z udziałem Konsulów działających we Wrocławiu reprezentujących międzykulturowe społeczności obecne we Wrocławiu oraz spotkania z udziałem przedstawicieli grup religijnych i wyznaniowych. W ramach konsultacji nowego dokumentu programowego bardzo ważne dla nas będą spotkania z udziałem migrantów, uchodźców oraz przedstawicieli grup reprezentujących różnorodne kulturowo społeczności. Będziemy również omawiać formaty dialogu i współpracy w zakresie realizacji polityki.
- Czy w Gminie Wrocław zostanie powołany urząd/komórka/podmiot reprezentujący interesy migrantów/ek mieszkających we Wrocławiu?
Pragniemy podkreślić, że w diagnozowaniu potrzeb i realizacji działań oraz tworzeniu nowych polityk fundamentalna jest dla nas jest współpraca z przedstawicielami mniejszości narodowych i etnicznych oraz środowisk migranckich. Jesteśmy też zwolennikami jasnych, przejrzystych procedur i inkluzywnej polityki informacyjnej urzędu. Szkoliliśmy i będziemy szkolić urzędników z kompetencji wielokulturowych. Zależy nam, aby każdy mieszkaniec Wrocławia w sposób intuicyjny poruszał się po zawiłościach tzw. korytarzy urzędowych. Takie miasto chcemy budować. Do tego potrzebujemy sprawnego dialogu z NGOsami. W przeszłości podejmowaliśmy różne rozwiązania (m.in. Radę Dialogu Międzykulturowego, funkcje Pełnomocniczek). Szukając skutecznych rozwiązań analizujemy aktualnie doświadczenia innych miast w tym zakresie, które podobnie jak my mierzą się z podnoszonymi postulatami braku reprezentatywności i „fasadowości” takich działań. W ramach wdrażania
i realizacji nowej polityki międzykulturowej wskazana zostanie miejska jednostka organizacyjna, która będzie odpowiedzialna za koordynację polityki. Jej ważnym elementem w zakresie monitorowania potrzeb i planowania działań będzie dialog i współpraca ze środowiskiem migrantów/ek oraz mniejszości narodowych i etnicznych. Nadzór nad realizacją polityki pełnić będzie Departament Spraw Społecznych. Ale jesteśmy otwarci tez na wszystkie inne rozwiązania, które poprawią efektywność naszych działań.
- Jak Gmina Wrocław zapewni stabilność systemu edukacji we Wrocławiu przy rosnącej liczbie dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźctwa?
W roku 2022 we wrocławskich placówkach oświatowych w wyniku pełnoskalowej agresji Rosji
w Ukrainie uczyło się ponad 10 tys. uczniów z doświadczeniem migracji i uchodźctwa, które we Wrocławiu znalazły schronienie. Dzięki zaangażowaniu nauczycieli, pedagogów, dyrektorów placówek oświatowych, społeczności szkolnych oraz Departamentu Edukacji, Wrocławskiemu Centrum Doskonalenia Nauczycieli, sieci Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych udało się sprostać wyzwaniom organizacyjnym. Wszyscy wiemy, że to nie był łatwy proces. W pierwszym momencie kluczowym,
po 24 lutego 2022 bardzo szybko wdrożono wcześniej przygotowywane rozwiązania m.in: klasy przygotowawcze na pierwszym etapie wejścia ucznia obcojęzycznego w polski system edukacji (teraz ich liczba maleje ponieważ dzieci przeszły już do klas regularnych); asystentura międzykulturowa wdrożona i rozwijana w ramach współpracy z Fundacją Ukraina (wspólnie teraz chcemy pracować nad standardami pracy asystenta w szkole); oferta informacyjna i szkoleniowa dla dzieci i rodziców w zakresie funkcjonowania sytemu edukacji w Polsce, rekrutacji i zasad organizacyjnych w szkole (stale rozwijana). Mamy również sprawdzone rozwiązania w ramach uruchomionych Centrów Nauki Zdalnej (również we współpracy z Fundacją Ukraina). Staramy się także dostosowywać i rozwijać infrastrukturę (w mijającej kadencji wybudowano jedną nową szkołę przy ul. Asfaltowej, drugą na Lipie Piotrowskiej jest na ukończeniu, a trzecia przy ul. Zwycięskiej niebawem zacznie być budowana,
w planach mamy kolejne). Wyremontowano kilkanaście placówek, powstały nowe place zabaw, boiska, dodatkowe klasy w szkołach). Ale kluczowym elementem efektywnej realizacji zadań
w edukacji formalnej są jednak rozwiązania systemowe m.in. dotyczące zapewnienia kadr, pracy nauczycieli, psychologów, pedagogów, asystentów międzykulturowych oraz zapewnienie odpowiednich środków finansowych, które pozwoliłyby na rozwój warunków infrastrukturalnych, organizacyjnych, kadrowych, programowych w ramach subwencji oświatowej lub dotacji celowych. Liczymy, że i w tym aspekcie krajowa polityka migracyjna, wdrażane propozycje oraz sektorowe dokumenty przyniosą stosowne i oczekiwane rozwiązania.
- Czy, a jeżeli tak, to ile lokali mieszkalnych rocznie i na jakich warunkach Gmina Wrocław zamierza przeznaczyć na potrzeby osób w ochronie międzynarodowej?
Ustawa o pomocy społecznej art. 93 ust. 1 określa zakres pomocy jaka udzielana jest osobom w ochronie międzynarodowej w ramach Indywidualnego Programu Integracji, uzgodnionego między powiatowym centrum pomocy rodzinie, a beneficjentem programu. We Wrocławiu po stronie realizatora programu jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Zakres pomocy i wsparcia uzgadniany jest w zależności od sytuacji indywidualnej beneficjenta. Ustawa wskazuje zobowiązania, jakie leżą po stronie powiatowego centrum pomocy rodzinie m.in. pomocy w uzyskaniu możliwości zamieszkania, w tym przypadku, gdy cudzoziemiec spełnia przesłanki udzielenia tego typu wsparcia w mieszkaniu chronionym. W 2023 r. oraz w 2024r. na zlecenie Gminy Wrocław – Wrocławska Spółdzielnia Socjalna realizuje zadanie zlecone w postaci: PROWADZENIA LOKALU PARTYCYPACYJNEGO
DLA MIESZKAŃCÓW WROCŁAWIA – CUDZOZIEMCÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ MIĘDZYNARODOWĄ WRAZ Z PAKIETEM INTEGRACJI I AKTYWIZACJI. Zadanie to adresowane jest do osób posiadających status uchodźców zamieszkujących na terenie Wrocławia – zagrożonych wykluczeniem społecznym. Mogą to być osoby dorosłe jaki i dzieci przebywające pod opieką osób dorosłych. Osoby wymagające wsparcia w integracji społecznej i zawodowej, przygotowaniu do samodzielnego życia oraz przełamaniu barier językowych i edukacyjnych. Rozwijamy też we Wrocławiu Społeczną Agencję Najmu. Oczekujemy również nowych rozwiązań legislacyjnych i systemowych od Rządu RP.
- Jaką kwotę ze środków budżetowych Gmina Wrocław przeznaczy na konkursy ofert i zadania zlecone na rzecz wspierania i rozwoju dialogu międzykulturowego we Wrocławiu w roku 2024
i kolejnych latach?
W roku 2024 kwota środków przeznaczonych na planowane konkursy w ramach zlecania organizacjom pozarządowym zadań celowanych z zakresu rozwoju dialogu międzykulturowego (w ramach konkursów dotacyjnych) wynosi 1 100 000 złotych. Finansowanie obejmuje działania takie jak: program integracyjny Razem we Wrocławiu, szkolenia z pierwszej pomocy psychologicznej, prowadzenie wsparcia dla osób doświadczających wykluczenia w związku z migracją, prowadzenie szkolnego pogotowia mediacyjnego, podnoszenie kompetencji międzykulturowych służb publicznych, w tym urzędników, wsparcie mniejszości narodowych i etnicznych, włączanie migrantów w procesy partycypacyjne, organizację międzykulturowych miejsc spotkań w społecznościach lokalnych Wrocławia. Na zadania związane ze wsparciem i promocją kultury mniejszości narodowych i etnicznych przeznaczone są dodatkowe środki. Organizacje mogą korzystać również z realizacji zadań o charakterze integracyjnym w trybie art. 19 „Ustawy o pożytku i wolontariacie” w ramach środków ogólnych. Kwota środków na przyszły rok będzie przedmiotem planistycznych prac budżetowych na 2025 roku, które będą prowadzone w II połowie roku.
Należy dodać, że osoby z doświadczeniem migracji i uchodźctwa, mogą korzystać ze wszystkich form wsparcia i pomocy oraz aktywności społecznej adresowanych do ogółu mieszkańców Wrocławia. Zwiększenie dostępności i włączanie migrantów/ek w szeroką ofertę działań z zakresu aktywności społecznej, pomocy i wsparcia oraz integracji w społeczności lokalnych jest kluczowym elementem tworzonej polityki międzykulturowej.
- W jaki sposób Gmina Wrocław będzie gwarantować językową dostępność usług publicznych
dla migrantów i migrantek?
Na wstępie chcemy podkreślić, że znajomość języka polskiego ma kluczowe znaczenie w realizacji usług publicznych i społecznych, w szczególności z uwagi na dokumenty urzędowe, które przygotowane i sporządzane są w języku polskim. Dlatego ważne jest zwiększenie dostępności do profesjonalnych kursów nauki języka na różnych poziomach, w ramach systemowych rozwiązań na poziomie krajowym lub dotacji celowych na realizację tych działań przez samorządy lub ośrodki akademickie. Ponownie bardzo liczymy na krajową politykę migracyjną, w której kwestie językowe powinny być ujęte jako fundament procesów adaptacyjno-integracyjnych.
Staramy się odpowiadać na potrzeby językowe zatrudniając osoby z doświadczeniem migranckim
i uchodźczym oraz osoby z kompetencjami językowymi w różnych strukturach urzędu i jednostek, zgodnie z wytycznymi ustawy o pracownikach samorządowych. Mamy świadomość i doświadczenie potwierdzające skuteczność takich działań, tylko to proces i potrzebujemy dodatkowych środków celowanych, które mogłyby zapewnić ich rozwój i realizację. Wśród obecnej kadry pracowniczej w różnych zespołach są osoby posługujące się językiem angielskim, ukraińskimi, rosyjskim i innymi, co zapewnia bieżącą obsługę.
We Wrocławiu, odpowiadając na potrzeby prowadzimy Miejski Punkt Informacji dla Migrantów
i Uchodźców WroMigrant, w ramach którego udzielane jest wsparcie informacyjne, konsultacyjne, szkoleniowe wspierające migrantów/ki w procesach adaptacyjnych, w szczególności w zakresie realizacji spraw urzędowych. Działania realizowane są bezpłatnie, w formie osobistej i zdalnej, w 5 językach (ukraiński, białoruski, rosyjski, angielski, polski). W latach 2022 i 2023 udzielono ponad 20 000 konsultacji dla ok. 30 000 osób. Raport z działań punktu wskazuje na wysokie zadowolenie klientów z jakości obsługi: https://wielokultury.wroclaw.pl/jaki-byl-2023-dla-zespolu-wromigrant/ . Dodatkowo na terenie miasta działają również inne punkty informacyjno-konsultacyjne prowadzone przez organizacje pozarządowe, z którymi współpracujemy i którym dziękujemy za prowadzone działania.
Pragniemy podkreślić, że tylko w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego Wrocławia w roku 2023 obsłużono ponad 100 000 spraw, realizowanych przez i dla migrantów/ migrantek, co stanowi ponad 20 % ogółu spraw. W ramach prowadzonych konsultacji, spotkań wśród kluczowych problemów realizacji spraw urzędowych i obywatelskich są przedłużające się procedury dotyczące legalizacji pobytu i pracy. Wierzymy, że i te fundamentalne kwestie, będące kompetencją administracji rządowej będą rozwijane i wspierane.
- Jak Gmina Wrocław powinna zadbać o bezpieczeństwo osób migranckich i uchodźczych z grup szczególnie narażonych na wykluczenie i dyskryminację (kobiety, osoby LGBTQIAP+, OzN, osoby starsze)?
Od wielu lat, a w szczególności od 2018 roku podejmujemy działania na rzecz wzmacniania poczucia bezpieczeństwa mieszkańców Wrocławia, w tym migrantów i uchodźców, osób LGBTQI+ poprzez działania edukacyjne i społeczne ukierunkowane na wzmacnianie relacji wspólnotowych oraz przeciwdziałanie stereotypom, uprzedzeniom i dyskryminacji. Rozwijane są polityki międzykulturowe i równościowe. Władze miasta stanowczo sprzeciwiają się wszelkim formom mowy nienawiści w przestrzeni publicznej, podejmując stanowcze działania mające na celu skuteczne ściganie i karanie sprawców przestępstw na drodze prawnej.
W 2021 roku powołana została Wrocławska Rada ds. Równego Traktowania, która pełni funkcję organu opiniodawczo-doradczego w zakresie wskazywania kierunków działań sprzyjających rozwojowi zasady równego traktowania i przeciwdziałaniu wszelkim przejawom dyskryminacji w życiu lokalnym.
Od wielu lat realizujemy program przeciwdziałania mowie nienawiści w przestrzeni miejskiej, dzięki działaniom informacyjnym uwrażliwiającym mieszkańców oraz systemowym i skutecznym formom komunikacyjnym i interwencyjnym usuwamy rocznie ponad 3 000 nienawistnych napisów i graffiti.
Gmina Wrocław bierze udział w międzynarodowym 3-letnim projekcie @nclution – Wspieranie integracji migrantów LGBTQI+ na poziomie lokalnym [fundusz AMIF-2023-TF2-AG-CALL- Działania ponadnarodowe dotyczące azylu, migracji i integracji, lata 2024-27]. Projekt ma na celu wypracowanie rozwiązań związanych z przeciwdziałaniem wielowymiarowej dyskryminacji, na którą narażone są podwójnie osoby LGBTIQ+ z doświadczeniem migracji, aby zwiększyć ich skuteczną integrację na poziomie lokalnym. Wśród partnerów obok Wrocławia (który reprezentuje Fundacja Ukraina i Gmina Wrocław) są organizacje i gminy reprezentujące Cypr, Niemcy, Grecję, Włochy, Polskę i Hiszpanię. Projekt @nclution będzie skupiał się na budowaniu współpracy i koordynacji pomiędzy władzami lokalnymi, organizacjami i społecznościami migrantów, organizacjami LGBTQI+ i innymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego wspierającymi prawa migrantów i LGBTQI+
Równocześnie podnosimy kompetencje, uczestnicząc w szkoleniach dot. wsparcia osób LGBTIQ+ z doświadczeniem uchodźstwa, m.in. na zaproszenie ORAM i UNHCR Polska.
Podejmujemy działania ukierunkowane na zwrócenie uwagi na szczególne potrzeby grup migrantek/ów zagrożonych wykluczeniem m.in. w wieku starszym w przygotowywanych projektach nowelizacji ustaw. W ramach Przejścia Dialogu organizujemy spotkania językowo-integracyjne dla seniorów oraz inne działania włączające np. możliwość wyrobienia Wrocławskiej Karty Seniora . W 2023 roku wśród klientów WroMigranta 8,46% osoby powyżej 60. roku życia (8,46%). Zespół WroMigrant w 2023 organizował spotkania z zespołem ZUS o przyznawaniu emerytur i rent osobom z Ukrainy i Białorusi.
W 2023 roku wśród klientów WroMigrant były także osoby z deklarowaną niepełnosprawnością (5,37%). Oprócz działań informacyjnych przez konsultantów prowadzone są działania przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej – Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (ok. 800 przyznanych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności dla obywateli Ukrainy) oraz Dział Wsparcia Osób z Niepełnosprawnością. Informacje o procedurze orzeczenia o niepełnosprawności, dostępnych świadczeniach przygotowane są w językach ukraińskim, rosyjskim, białoruskim, angielskim i dostępne są na stronie MOPS. Rozwijamy ofertę szkoleń i spotkań informacyjnych w tym zakresie.
Prowadzimy również działania wspierające kobiety m.in. bezpłatne konsultacje prawnicze ze wsparciem tłumacza w języku ukraińskim/ rosyjskim oraz arteterapię dla kobiet w języku ukraińskim i rosyjskim. Wsparcia w zakresie przemocy w rodzinie udziela Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, informacje dostępne są w języku ukraińskim i angielskim na stronie MOPS.
Konsultanci WroMigrant udzielają wsparcia informacyjnego o oferowanych możliwościach wsparcia
w kontaktach osobistych podczas konsultacji i szkoleń oraz za pośrednictwem mediów społecznościowych profil FB WroMigrant. We Wrocławiu współorganizujemy również konferencje tematyczne dotyczące przeciwdziałania dyskryminacji w różnych obszarach i promowania polityk równościowych z uwzględnieniem grup migranckich.
Wyżej wymieniono przykłady już podejmowanych działań, które będą rozwijane w ramach polityki międzykulturowej i innych polityk miejskich.
- Czy zostaną wprowadzone obligatoryjne szkolenia antydyskryminacyjne i uwrażliwiające międzykulturowo, skierowane do osób pracujących w Urzędzie Miasta i jednostkach podległych? Jakie środki z budżetu gminy można na to przeznaczyć?
Wrocław od wielu lat we współpracy z organizacjami pozarządowymi prowadzi szkolenia wzmacniające kompetencje międzykulturowe służb publicznych. Cykliczne szkolenia z zakresu edukacji międzykulturowej dla pracowników służb publicznych i środowiska szkolnego są prowadzone we Wrocławiu od 2016 roku. Ponad 2300 przeszkolonych osób, w tym: służby publiczne (m.in. urzędnicy, policja, nauczyciele). W roku 2024 realizowana jest kolejna edycja szkoleń w ramach konkursu dotacyjnego pn.: „Wzmacnianie kompetencji międzykulturowych – Wrocław 2024”. Planowana jest kontynuacja i rozwój działań w tym zakresie, dlatego, w styczniu 2024 włączyliśmy się w badanie potrzeb szkoleniowych prowadzonych przez Konsorcjum Migracyjne w ramach projektu Akademii Migracyjnej i współpracy z Unią Metropolii Polskich. Czekamy na wyniki badań oraz oferty szkoleniowe. Od zawsze aktywnie uczestniczymy, w wielu innych szkoleniach organizowanych w ramach współpracy z Unią Metropoli Polskich oraz organizacjami lokalnymi, krajowymi i międzynarodowymi. Oferta szkoleń dla pracowników i służb publicznych z zakresu wzmacniania kompetencji międzykulturowych i przeciwdziałania dyskryminacji realizowana jest także w ramach działań różnych jednostek organizacyjnych (m.in WCDN, MOPS, WCRS).
